
Gecikme ve yoğunluk
Oyunlarda Lag Sorunu Nasıl Çözülür? Ping, FPS ve Bağlantı Hataları Rehberi
Oyunda lag tek bir sorun değil; önce neyin takıldığını ayırın. Hız testinde de oyunda da ping yüksekse sorun evinizde ya da hattınızdadır. Test iyi, oyun kötüyse sorun oyuna giden yoldadır. Ping iyi ama oyun yine takılıyorsa Wi-Fi, hat yoğunluğu ya da FPS düşüşüne bakın. Test oyun sunucusuna ölçüm yapmaz.
Önce kendi hattınızı ölçün. Test yeni sekmede açılır, bu sayfa burada kalır. Testi başlat
Sorun nerede?
Testte de oyunda da ping yüksek
Sorun sizin tarafınızda: ev içi ağ, modem ya da hat.
Testte ping iyi, oyunda yüksek
Sorun oyuna giden yolda ya da seçilen bölgede.
Oyun takılıyor, ping dalgalanıyor
Wi-Fi ya da hat yoğunluğu.
Ping iyi ve sabit, oyun yine takılıyor
Cihazınız yetişemiyor: FPS göstergesine bakın.
Testte ping yüksek, oyunda iyi
Büyük ihtimalle sorun yok: oyun akıyorsa dokunmayın.
Hangi durumdasınız?
- Testi oyun oynadığınız cihazdan yapın; ping ve jitter sayısını not edin. Konsoldaysanız aynı ağdaki telefondan yapın: ev hattınızı görürsünüz, konsolun Wi-Fi'ını değil.
- Oyuna girin, oyunun kendi ping göstergesini açın ve takılma anında ne yazdığına bakın.
- İki sonucu aşağıdaki durumlarla karşılaştırın.
- Testte de oyunda da ping yüksek: sorun sizin tarafınızda, yani Wi-Fi, modem ya da hat. Kabloyla yeniden ölçün, evdeki indirmeleri durdurun.
- Testte ping iyi, oyunda yüksek: sorun oyuna giden yolda, seçili bölgede ya da oyunun sunucusunda. Oyunda bölgeyi kontrol edin, başka saatte ve başka oyunda deneyin.
- Ping iyi, oyun yine takılıyor: ping dalgalanıyor ya da bilgisayar yetişemiyor. Testteki jitter'a ve oyunun FPS göstergesine bakın.
- Testte ping yüksek, oyunda iyi: büyük ihtimalle bir sorun yok. Oyunun sunucusu size test sunucumuzdan yakın olabilir ya da test sırasında hat dolu olabilir. Oyun akıyorsa testi hat boşken bir kez daha yapın, başka bir şeye dokunmayın.
"İyi" ve "yüksek" derken ölçü bizim pratik eşiğimiz: 30 ms ve altı rahat, 30-60 ms arası hafif gecikmeli, 60 ms üstü oyunda belirgin.
Hızım iyi, neden hâlâ lag var?
Çünkü testteki büyük sayı oyunun ihtiyacı değil. Sabit hat ölçümlerimizin %67 kadarında indirme 25 Mbps'in üzerinde, ama ping 30 ms ve altı ile jitter 5 ms ve altı ölçütünü geçenler %50 kadar. Yani hızı yeten ama oyunda zorlanan hatlar var. Neden böyle olduğunu oyun için kaç Mbps gerekir yazısında anlattık.
Lag ne demek? Ping, jitter ve FPS farkı
Lag, yaptığınız hareketle ekranda gördüğünüz arasına giren gecikmenin genel adıdır. "Lag yedim" derken çoğu zaman şu üç şeyden biri olur ve her birinin çözümü başkadır.
| Oyunda ne oluyor | Adı | Kaynağı |
|---|---|---|
| Köşeyi döndüğünüz halde vuruluyorsunuz, her hareket biraz geç işliyor | Yüksek ping (gecikme) | Ağ: uzak sunucu ya da hat |
| Oyun akıyor, sonra karakter bir an durup ileri sıçrıyor; "pingim yükseliyor" dediğiniz an | Jitter (ping dalgalanması) | Ağ: çoğunlukla Wi-Fi ya da dolu hat |
| Görüntü kare kare ilerliyor ama ping sabit | Düşük FPS | Büyük ihtimalle bilgisayar ya da konsol |
Ping, sinyalin sunucuya gidip dönme süresidir ve ms (saniyenin binde biri) ile ölçülür. Jitter ise bu sürenin ne kadar oynadığıdır. Fareye basmanızla ekranın tepki vermesi arasındaki "input lag" ayrı bir konudur: ekran ve donanımla ilgilidir, ne hız testi ne de ping göstergesi onu gösterir.
Oyunun ping göstergesini açın
- League of Legends: maçtayken Ctrl+F tuşlarına basın, gecikmeniz (ping) ekranda görünür.
- Valorant: Ayarlar > Görüntü > İstatistikler yolundan göstergeleri açın. Riot bu sekmeye bazı yazılarında Video diyor.
- CS2, PUBG ve diğer oyunlar: oyunun kendi ayarlarında ping ya da ağ göstergesini arayın.
“To see your latency—or "ping"—press Ctrl+F while you're in-game.”[1]
Bu test oyun sunucusunu ölçer mi?
Hayır. Tarayıcıdan oyun sunucusuna ping atılamaz. Test, Türkiye'deki kendi sunucularımıza kadar ölçer ve hattınızın genel durumunu gösterir; oyuna giden yolu yalnız oyunun göstergesi söyler. İki sayının aynı çıkması beklenmez. Ölçümlerimizde sunucu 50 km'den yakınken tipik ping 15 ms, 1000 km'den uzakken 56 ms. Oyunun sunucusu uzaktaysa oyundaki sayı testten yüksek çıkar ve bu tek başına arıza demek değildir.
Web testi paket kaybını da ölçmez. Oyunda karakterler ışınlanıyor gibi görünüyor ama ping normalse paket kaybı rehberine bakın.
Testte de oyunda da ping yüksekse
Test de oyun da aynı şeyi söylüyorsa suçluyu evde aramaya başlayın. En kolayından gidin, her adımdan sonra testi yeniden yapın.
- Kablo: cihazı modeme kabloyla bağlayın. Ping ve jitter düştüyse sebep Wi-Fi'dır. Kablo çekemiyorsanız modeme yaklaşın ve 5 GHz'e geçin; ayrıntısı Wi-Fi rehberinde.
- Boş hat: evde biri dizi izliyor, bilgisayar yedek alıyor, konsol güncelleme indiriyor olabilir. Bunları durdurun. Ping düşüyorsa sebep hattı paylaşan cihazlardır.
- Modem: kapatıp açın. Sorun birkaç gün içinde geri geliyorsa modemin kendisinden ya da hattan şüphelenin.
- Hat: kabloyla, boş hatta ve farklı saatlerde ölçtüğünüz halde ping yüksekse sonuçları kaydedip internet sağlayıcınızı arayın. Yalnız akşamları kötüleşiyorsa akşam yavaşlaması yazısına bakın.
Kablo önerisi bize özgü değil; Riot da Valorant'ın ağ sorunları yazısında bunu öneriyor.
“switching to a wired connection if possible”[2]
Telefon hattından ya da hotspot ile oynuyorsanız yüksek sonuç şaşırtıcı değil. Tipik ping sabit hatta 21 ms, mobil ağda 44 ms; tipik jitter sabit hatta 3,3 ms, mobil ağda 10,3 ms. Mobil ölçümlerin yalnız %4,4 kadarı rahat oyun ölçütümüzü geçiyor.
Testte ping iyi, oyunda yüksekse
Test temiz ama maçta "pingim yükseliyor" diyorsanız hattınız test sunucusuna kadar sağlam demektir. Sorun büyük ihtimalle oyuna giden yolda ve bunun ancak bir kısmı sizin elinizde.
- Bölge: oyun sizi uzak bir bölgeye atmış olabilir. Bölge seçilebiliyorsa size en yakın olana geçin; en kolay düzelen sebep budur.
- Saat: sabah akan oyun akşam takılıyorsa saatleri not edin. Aynı sunucuda başka saatte düzeliyorsa yoğunluk akla gelir.
- Başka oyun: başka bir oyuna girin. Orada ping normalse hattınız büyük ihtimalle temizdir; ilk oyunun duyurularına bakın, sunucusunda sorun olabilir.
- Arkadaşınız: aynı oyunda başka internet sağlayıcısı kullanan bir arkadaşınız rahat oynuyorsa sağlayıcınızın oyuna giden yolu sebep olabilir. Oyunun adı, saat ve ping sayısıyla sağlayıcınıza bildirin. Bu yolu evden değiştiremezsiniz.
Pingim düşük, neden takılıyor?
Takılma anında göstergeye bakın. Ping bir yükselip bir iniyorsa, yani "pingim zıplıyor" diyorsanız sorun dalgalanmadır: jitter. En sık sebepler Wi-Fi ve dolu hattır. Valorant bu dalgalanmayı ayrı bir grafikle de gösteriyor.
“Added new Performance graph showing "Network RTT Jitter"”[3]
Hat dolunca ne olduğunu kendiniz görebilirsiniz. Evde her şey boştayken testi yapın, sonra başka bir cihazda büyük bir indirme başlatıp testi tekrarlayın. Ping ve jitter belirgin artıyorsa paketler modemde sıra bekliyor demektir; internet yoğunken neden yavaşlar yazısında bunu ve çözümünü anlattık.
Ping sabitse ama görüntü takılıyorsa sorun büyük ihtimalle ağda değildir. Oyunun FPS göstergesini açın: takılma anında FPS düşüyorsa bilgisayar ya da konsol yetişemiyor demektir. Grafik ayarlarını düşürün, arka plandaki programları kapatın, cihazın ısınmadığından emin olun.
Knight Online gibi MMO'larda en tanıdık sahne kalabalık savaştır: ekran dolar, görüntü takılır. Önce FPS'e bakın; düşüyorsa bilgisayar kalabalığa yetişemiyordur. FPS yerindeyken herkes aynı anda takılıyorsa sorun büyük ihtimalle sunucudadır, sizin hattınızda değil.
Ping kaç olmalı, jitter kaç olmalı?
Bizim pratik eşiğimize göre ping 30 ms ve altında rahat, 60 ms üstünde belirgindir; jitter için ölçütümüz 5 ms ve altıdır. Bunlar resmî standart değil, tablosu ve verisi ping rehberinde.
Kendi sonucunuzu bu dağılımda görmek için önce bir test yapın. Hız testini başlat
Kendi sonucunuzu bu dağılımda görmek için önce bir test yapın. Hız testini başlat
Ping düşürme: ne işe yarar, ne yaramaz?
| Deneme | İşe yaradığı durum | İşe yaramadığı durum |
|---|---|---|
| Kablo | Wi-Fi'dan gelen dalgalanmada | Sorun oyuna giden yoldaysa |
| Yakın bölge seçmek | Yanlış bölgedeyseniz | Zaten en yakındaysanız |
| Modemde hat dolunca oyunu öne alan ayar (QoS ya da SQM) | Hat dolunca ping fırlıyorsa | Hat boşken de ping yüksekse |
| Daha hızlı internet paketi | Hat sürekli doluysa, dolaylı olarak | Hat boşsa: ping'i hız değil, mesafe ve doluluk belirler |
| DNS değiştirmek | Sitelerin açılmasında fark edebilir | Maç içinde: DNS adres bulur, oyun trafiğini taşımaz |
| VPN ve "ping düşürücü" programlar | Nadiren, sağlayıcınızın yolu çok kötüyse | Çoğu durumda: araya ek bir durak girer, yol kısalmaz |
Son satırdaki ürünleri sınamadık, önermiyoruz da. İşe yarayıp yaramayacağı yolunuza bağlı ve bunu önceden bilemezsiniz. Önce ücretsiz olanları deneyin: kablo, doğru bölge, boş hat.
Sık sorulanlar
- Hızım iyi ama oyunda neden lag var?
- Oyun yüksek hıza değil, düşük ve sabit ping'e ihtiyaç duyar. Hızınız yüksek olsa da Wi-Fi, dolu hat ya da oyuna giden uzun yol ping'i bozabilir. Testi yapıp sonucu oyunun kendi ping göstergesiyle karşılaştırın.
- Pingim düşük, neden takılıyor?
- Takılma anında ping oynuyorsa sebep dalgalanmadır, yani jitter. Ping sabitse FPS göstergesine bakın; düşüyorsa sorun büyük ihtimalle bilgisayar ya da konsoldur.
- Jitter oyunda neye yol açar?
- Karakteriniz bir an durup ileri sıçrar, atışlarınız bazen geç işler. Tipik sabit hat jitter'ı 3,3 ms, mobil ağda 10,3 ms. Bizim rahat oyun ölçütümüz 5 ms ve altı.
- Ping kaç ms'e kadar normal?
- Bizim pratik eşiğimize göre 30 ms ve altı rahat, 30–60 ms arası rekabetçi oyunda hafif gecikmeli, 60 ms üstü belirgin. Resmî bir sınır yok. HIZTESTI'de tipik sabit hat ping'i 21 ms.
- Lag kablosuz yüzünden mi?
- Sık sık evet, ama kesin bilmenin yolu denemek. Aynı cihazı kabloyla bağlayıp testi yeniden yapın. Ping ve jitter düşüyorsa sebep Wi-Fi'dır; değişmiyorsa sorun başka yerdedir.
- PUBG Mobile'da lag hatta mı, telefonda mı?
- Wi-Fi ile mobil veri arasında geçip oyunu deneyin. Sorun tek bağlantıda oluyorsa o bağlantıya bakın. İkisinde de ping yüksekse oyunun sunucusu ya da oyuna giden yol akla gelir. Ping iyi ama görüntü kare kare ilerliyorsa, özellikle telefon ısındığında, sebep büyük ihtimalle telefonun kendisidir.
- Hız testi oyun sunucusuna ping atar mı?
- Hayır. Tarayıcıdan oyun sunucusuna ping atılamaz. Test kendi sunucularımıza kadar ölçer ve hattınızın durumunu gösterir. Oyuna giden yolu oyunun kendi göstergesinden görürsünüz.
Kaynaklar
Alıntılar
Bu rehberi paylaşın
Bu rehber işinize yaradı mı?